Ken jij de toegangscode van je partner?

Wat er gebeurt in de eerste dagen na een overlijden, als je nergens bij kunt

Onlangs schreven we over je digitale nalatenschap: foto’s, accounts en herinneringen, en hoe je die voorbereidt voor later. Dit verhaal gaat over het moment daarna. Niet over wat je rustig kunt regelen, maar over die eerste dagen waarop het er ineens op aankomt en je merkt dat je nergens bij kunt.

Stel je voor: je partner overlijdt onverwacht. De wereld staat stil, en tegelijk moet er van alles. Je wilt de uitvaartverzekering bellen, maar waar staat het polisnummer? Ergens in een mail of een app op de telefoon van je partner. Je pakt dat toestel en dan sta je daar. Een vergrendeld scherm. Je kent de code niet.

Het klinkt als een detail, maar ik kom het vaker tegen dan je zou denken. Als ik tijdens een lezing vraag wie de code van de telefoon van zijn partner kent, blijven er veel handen omlaag. Begrijpelijk, want zo’n code voelt privé. Alleen opent dat toestel inmiddels bijna alles: je bank, je verzekeringen, je mail, je DigiD.

De eerste dagen draaien om administratie

Dit is waar het van het recente verhaal verschilt. Dat ging over wat je nalatenschap aan herinneringen waard is. De eerste dagen na een overlijden draaien juist om iets veel nuchterders: de uitvaartverzorger wil weten of er wensen zijn vastgelegd, instanties moeten op de hoogte worden gebracht, en de Belastingdienst laat ook niet lang op zich wachten. Voor bijna al die zaken heb je gegevens nodig. Een polisnummer, een rekeningnummer, een inlog.

Staat dat alleen op een telefoon of laptop waar jij niet in komt, dan begint het zoeken op een moment dat je daar de energie niet voor hebt. Ik spreek geregeld nabestaanden die vertellen hoe ze die eerste weken laden en mappen doorspitten voor één wachtwoord of één papiertje, terwijl ze eigenlijk alleen maar wilden stilstaan bij het verlies.

Toegang is iets anders dan controle

Als ik dit aansnijd, merk ik soms aarzeling. “Ik hoef toch niet alles van mijn partner te weten?” Klopt, en dat hoeft ook niet. Je hoeft elkaars berichten niet te lezen om straks bij dat ene polisnummer te kunnen. Wat telt is dat iemand erbij kan op het moment dat het nodig is, zonder dat het bij leven ten koste gaat van ieders privacy. Dat kan met een gesloten envelop, met een dossier dat pas na overlijden opengaat, of met een vertrouwd persoon die weet waar hij moet zijn.

Waarom die code niet alles oplost

Hier wil ik wel eerlijk over zijn, want dit wordt vaak verkeerd begrepen. Die toegangscode helpt je vooral door de eerste, chaotische dagen heen: je ziet snel wélke verzekeringen er lopen en waar de belangrijke papieren staan. Maar de officiële afwikkeling loopt daarna gewoon via de geijkte weg. Banken vragen een verklaring van erfrecht voordat ze met je in gesprek gaan, en een DigiD vervalt na een overlijden. De code bespaart je dus geen juridische stappen. Wel het wanhopige zoeken vooraf, en dat scheelt in zo’n periode meer dan je denkt.

Het donorcodicil dat ik niet kon vinden

Ik weet uit eigen ervaring hoe dat zoeken voelt. In 2013 verloor ik plotseling mijn partner Helène. Een van de eerste dingen waar ik naar zocht, was haar donorcodicil. Nergens te vinden. Later had ik haar uitvaartpolis nodig, en daarna alle papieren voor de afwikkeling. Voor Helène was waarschijnlijk alles logisch opgeborgen. Maar in die verdoofde periode kon ik niets vinden, en elk zoekrondje voelde als falen op een moment dat ik al niets meer kon hebben.

Die ervaring is een van de redenen dat ik mensen ben gaan helpen hun nalatenschap voor te bereiden.

Begin klein: vanavond, één vraag

Het voorbereiden van je hele digitale nalatenschap is een verhaal apart, daar schreven we onlangs over. Maar je hoeft daar vandaag niet mee te beginnen. Begin met het allerkleinste en belangrijkste: zorg dat je partner of een vertrouwd persoon weet hoe hij in je telefoon en je computer komt als jij dat zelf niet meer kunt vertellen. Dat ene gesprek aan de keukentafel opent letterlijk de deur naar de rest.

Hulp nodig?

Het ordenen van je nalatenschap blijft vaak liggen, hoe goed de bedoelingen ook zijn. Daarom doen we het bij Bright Elephant samen met je, via een digitaal nalatenschapsdossier waarin alles veilig op één plek staat. Niet als huiswerk dat je in je eentje moet zien te klaren, maar als iets wat we naast je komen zitten om voor elkaar te krijgen. Bel of mail me gerust.

Sandra Jongeneelen
RegisterExecuteur